หลายคู่จัดงานเลี้ยงก่อน แล้วค่อยไปจดทะเบียนสมรส หรือจดก่อนแล้วจัดงานทีหลัง ไม่ว่าลำดับไหน ขั้นตอนการจดทะเบียนไม่ซับซ้อน แต่เอกสารและเงื่อนไขบางอย่างควรเช็กล่วงหน้า บทความนี้สรุปจากแหล่งข้อมูลที่อ้างอิงกรมการปกครอง และมีจุดที่แต่ละแหล่งไม่ตรงกัน ซึ่งเราจะบอกไว้ให้ชัด
จดทะเบียนที่ไหนได้บ้าง
คู่สมรสยื่นจดได้ที่สำนักงานเขตในกรุงเทพฯ หรือที่ว่าการอำเภอในต่างจังหวัด โดยไม่จำเป็นต้องจดตามภูมิลำเนาของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง คือเลือกที่ไหนก็ได้ที่สะดวก สำหรับคนไทยในต่างประเทศ สามารถจดที่สถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลไทยได้
หลายเขตเปิดให้จองคิวออนไลน์ล่วงหน้า จึงควรเข้าดูที่เว็บไซต์ของกรมการปกครองหรือโทรสอบถามสำนักงานเขตหรืออำเภอที่ต้องการ เพราะช่วงวันพิเศษมักมีคนจองเยอะ
คุณสมบัติและเงื่อนไขสำคัญ
- ไม่มีคู่สมรสอยู่เดิม ต้องไม่อยู่ระหว่างการสมรสกับผู้อื่น
- ไม่เป็นญาติสายตรง/พี่น้อง ไม่เป็นพี่น้องร่วมบิดามารดา หรือร่วมบิดาหรือมารดาเดียวกัน และผู้รับบุตรบุญธรรมจะสมรสกับบุตรบุญธรรมไม่ได้
- ไม่เป็นบุคคลวิกลจริตหรือไร้ความสามารถ
- กรณีหญิงที่การสมรสครั้งก่อนสิ้นสุดลง โดยหลักต้องรอ 310 วัน เว้นแต่เข้าข้อยกเว้นบางกรณี เช่น มีใบรับรองแพทย์ว่าไม่ได้ตั้งครรภ์ หรือมีคำสั่งศาล
เรื่องอายุและความยินยอม
ตั้งแต่ 23 มกราคม 2568 ที่กฎหมายสมรสเท่าเทียมมีผล อายุขั้นต่ำในการจดทะเบียนสมรสคือ 18 ปีบริบูรณ์ (เดิม 17 ปี บทความเก่าบางแห่งจึงยังเขียนตัวเลขเดิม) หากอายุต่ำกว่านั้นต้องได้รับอนุญาตจากศาล และถ้ายังไม่บรรลุนิติภาวะ (ต่ำกว่า 20 ปี) ต้องมีความยินยอมจากบิดามารดาหรือผู้ปกครอง
ถ้าคู่ใดอายุยังไม่ถึง 20 ปี ควรโทรถามเขตหรืออำเภอก่อนว่าต้องใช้หนังสือยินยอมแบบไหน และผู้ปกครองต้องมาด้วยตนเองหรือไม่
กฎหมายฉบับเดียวกันเปลี่ยนถ้อยคำจาก "ชายและหญิง" เป็น "บุคคล" คู่รักทุกเพศจึงจดทะเบียนสมรสได้ด้วยเงื่อนไขเดียวกัน
เอกสารที่ต้องเตรียม
คู่สมรสที่เป็นคนไทย
- บัตรประชาชนตัวจริง (บางแหล่งระบุว่ายืนยันตัวตนผ่านแอป ThaID ได้ แต่ควรถามเขตก่อน)
- สำเนาทะเบียนบ้าน
- เอกสารเพิ่มเติมตามกรณี เช่น หนังสือยินยอมของผู้ปกครอง คำสั่งศาล ใบรับรองแพทย์ ใบหย่า หรือมรณบัตรคู่สมรสเดิม
พยาน
- ต้องมีพยาน 2 คน อายุบรรลุนิติภาวะ ไม่จำเป็นต้องเป็นญาติ และพยานต้องพกบัตรประชาชนไปแสดงต่อนายทะเบียน พยานลงชื่อต่อหน้านายทะเบียน
- บางแหล่งระบุว่าเจ้าหน้าที่ที่สำนักงานช่วยเป็นพยานได้ ถ้าไม่มีใครไปด้วย แต่ไม่ควรนับว่าทุกเขตทำได้ ให้ถามล่วงหน้า
ขั้นตอนและค่าธรรมเนียม
- ไปที่สำนักทะเบียนพร้อมเอกสารและพยาน
- กรอกคำร้องขอจดทะเบียนสมรส
- เจ้าหน้าที่ตรวจเอกสารและคุณสมบัติ
- ลงลายมือชื่อต่อหน้านายทะเบียน
- รับใบสำคัญการสมรส
| รายการ | ค่าธรรมเนียม (ตามแหล่งข้อมูลที่อ้างอิงกรมการปกครอง) |
|---|---|
| จดที่สำนักงานเขต/ที่ว่าการอำเภอ | ไม่เสียค่าธรรมเนียม |
| จดนอกสถานที่ | 200 บาท และค่าพาหนะของเจ้าหน้าที่ |
| ขอคัดสำเนาทะเบียนสมรสภายหลัง | ตามอัตราของแต่ละเขต (บางแหล่งระบุประมาณ 10–30 บาท) |

จดทะเบียนนอกสถานที่
ถ้าต้องการให้นายทะเบียนมาจดที่บ้านหรือในงาน ต้องติดต่อสำนักทะเบียนล่วงหน้าเพื่อนัดวันเวลา และเตรียมค่าธรรมเนียม 200 บาทกับค่าพาหนะ ข้อมูลเรื่องรายละเอียดอื่น เช่น จำนวนวันที่ต้องแจ้งล่วงหน้า หรือระยะทางที่เจ้าหน้าที่ไปให้ได้ ต่างกันตามเขต จึงควรโทรถามโดยตรง นอกจากนี้บางเขตจัดบริการพิเศษในวันสำคัญ เช่น วันวาเลนไทน์
ถ้าคู่สมรสเป็นชาวต่างชาติ
ฝ่ายไทยเตรียมเอกสารตามปกติ ส่วนฝ่ายต่างชาติโดยทั่วไปต้องใช้
- หนังสือเดินทาง
- หนังสือรับรองสถานภาพการสมรส (เรียกกันว่าใบโสด) จากสถานทูตหรือหน่วยงานของประเทศตน พร้อมฉบับแปลภาษาไทยที่ผ่านการรับรองนิติกรณ์จากกรมการกงสุล
- พยาน 2 คน
ประเทศแต่ละแห่งมีเอกสารและขั้นตอนต่างกัน บางประเทศต้องให้สถานทูตออกเอกสารก่อน กรมการปกครองยังมีแนวทางตรวจสอบการสมรสอย่างเข้มงวดขึ้น และนายทะเบียนมีดุลพินิจปฏิเสธได้หากเห็นว่าเข้าข่ายการสมรสอำพราง ดังนั้นควรโทรถามเขต และสอบถามสถานทูตของฝ่ายต่างชาติ ก่อนนัดวัน
จดแล้วต้องทำอะไรต่อ
- ฝ่ายหญิงที่ต้องการใช้นามสกุลเดิม แจ้งความประสงค์ได้ในวันจดทะเบียน
- เก็บใบสำคัญการสมรสไว้ ใช้ในเรื่องสิทธิ์ต่าง ๆ เช่น ประกัน สิทธิ์สวัสดิการ หรือการกู้ร่วม
- ถ้าต้องใช้ในต่างประเทศ อาจต้องแปลและรับรองเอกสารเพิ่ม
จดทะเบียนแล้ว ก็ถึงช่วงจัดงานเลี้ยงให้คนรักได้ร่วมแสดงความยินดี คู่ขวัญเป็นระบบช่วยจัดงานแต่งทั้งการ์ดดิจิทัล ตอบรับ ผังโต๊ะ และเช็กอินแขก สามารถใช้เป็นตัวช่วยในขั้นตอนนั้นได้
แหล่งอ้างอิง
- การจดทะเบียนสมรส (SCB)
- เงื่อนไขการจดทะเบียนสมรส อ้างอิงกรมการปกครอง (ฐานเศรษฐกิจ)
- ขั้นตอนจดทะเบียนสมรส (ไทยรัฐ)
- ระบบจองคิวและบริการทะเบียน (กรมการปกครอง)
วางแผนงานของคุณในระบบ
ใส่กำหนดการ ลำดับพิธี ผู้รับผิดชอบ และของที่ต้องเตรียมในแต่ละขั้น แล้วพิมพ์เป็นใบกำหนดการให้ทีมงานถือไว้ได้ในคู่ขวัญ



